Ruch jednostajny - Fizyka w gimnazjum wzory,teoria,definiecje,zasady

Fizyka ABC ucznia gimnazjum
Przejdź do treści

Ruch jednostajny

Kinematyka

RUCH JEDNOSTAJNY

PRĘDKOŚĆ, DROGA, CZAS

Ruch jednostajny prostoliniowy



Definicje związane z ruchem

Tor ruchu - jest to linia (prosta lub krzywa) którą wyznacza poruszający się punkt.

Przykład    Przykład   

Droga - jest to tor między dwoma punktami. Drogę wyraża się w metrach albo innych jednostkach długości. Jeśli ruch odbywa się po linii prostej po osi współrzędnych x to droga jest równa:

czyli w tym wypadku droga to różnica między położeniem końcowym i początkowym.


Przemieszczenie - ( od punktu A do punktu B) jest to trochę inna sytuacja niż w pojęciu drogi. Przemieszczenie jest wektorem czyli ma punkt zaczepienia (A) i punkt końcowy (B), kierunek i zwrot. Jeżeli ruch odbywa się po lini prostej to wtedy wartość przemieszczenia (długość tego wektora) to droga.
Różnica między drogą a przemieszczeniem  
lub   

Ruch - ciała można opisać jak pod wpływem czasu zmienia się jego położenie w wybranym układzie odniesienia. Położenia można wskazać, podając współrzędne ciała w wybranym układzie współrzędnych.
W przestrzeni dwuwymiarowej  

W przestrzeni trójwymiarowej   


Czas oznaczamy literką
t , a drogę literką s

Stosujemy wzór:


czyli



inne sformułowanie prędkości to droga przebyta w jednostce czasu.

Prędkość oznaczamy v i mierzone


Przelicznik warto pamiętać.


Jak wynika z powyższych wykresów w ruchu jednostajnym prędkość ma stałą wartość a wartość przyspieszenia jest równa 0.


Prędkość chwilowa i prędkość średnia to nie to samo.

Jeśli mamy ruch niejednostajny, to prędkość chwilowa jest co chwilę inna i tylko przez przypadek w jakimś momencie może ona być równa prędkości średniej. Natomiast kiedy ruch jest jednostajny (albo jeśli ciało spoczywa), to nie ma czego odróżniać prędkość chwilowa jest wtedy równa prędkości średniej.

Prędkość można zdefiniować wzorem:


Jest kilka prędkości które z różnych powodów warto zapamiętać:

  • Prędkość światła w próżni: około 300 000 km/s
  • Ziemia krążąca po orbicie wokół Słońca 30 km/s
  • Rakieta kosmiczna lub sztuczny satelita ziemi rzędu 10 km/s
  • Pocisk armatni lub karabinowy rzędu 1 km/s
  • Prędkość dziwięku w powietrzu 333 m/s
  • Duży samolot pasażerski 900 km/h ( niewiele wolniej od dziwięku )
  • Prędkość dopuszczalna w Polsce na autostradzie 130 km/h
  • Piechur (orientacyjnie) 1-1,5 m/s czyli 4-5 km/h
  • Ruch kontynentów względem siebie: kilka cm/rok

Prędkość jest wielkością wektorową, czyli innymi słowy: prędkość ma nie tylko określoną wartość, ale także kierunek i zwrot.
COPYRIGHT © FIZYKA W GIMNAZJUM
Wróć do spisu treści